środa, 22 kwietnia 2020

Najstarsze zdjęcie "uliczne" Białegostoku?

Dzieje białostockiej fotografii przed 1939 r. zostały już dość dobrze rozpoznane. Istnieją na ten temat obszerne opracowania powstałe na bazie źródeł archiwalnych, pozwalających na rekonstrukcję pochodzenia, życia codziennego i pracy miejscowych fotografów, oraz stosunkowo licznie zachowanych fotografii, dzięki którym możemy przyjrzeć się starym technikom sztuki „rysunku światłem” oraz zachodzących w nim zmianom. Szczególnie ciekawe historie dotyczą złotego wieku fotografii studyjnej, kiedy to była ona zajęciem dostępnym nielicznym, drogim i wymagającym przynajmniej kilku lat praktyki. Taka sytuacja zaczęła ulegać zmianie na przełomie XIX i XX w., gdy na rynku pojawiły się tanie, małe i łatwe w obsłudze aparaty skrzynkowe, np. typu Kodak Brownie. Uwolniły one fotografię z okowów rzemiosła i atelier, oddając ją w zasadzie w ręce  każdego (wówczas też utrwaliło się skojarzenie, że zdjęcia się „pstryka”). Zmiana ta była możliwa głównie dzięki rozwojowi technik fotograficznych, a zwłaszcza wynalazkowi kliszy celuloidowej, która zastąpiła drogie techniki płyt mokrych (technika kolodionowa) i suchych (technika bromo-żelatynowa). Taką kliszę w formie rolki należało tylko załadować do aparatu, a po jej skończeniu oddać do fotografa w celu wywołania i wykonania odbitek na papierze fotograficznym.

Fragment zdjęcia wypadku na Placu Bazarnym z 1912 r. (źródło: zbiory BU)

piątek, 3 kwietnia 2020

Unikatowe zdjęcie kościoła parafialnego w Białymstoku z końca XIX w. w zbiorach Biblioteki Uniwersyteckiej

W pierwszym kwartale 2020 r. Zbiory Specjalne Biblioteki Uniwersyteckiej wzbogaciły się o ciekawy dokument graficzny (sygn. Gr 1583 i Gr 1584) – naklejone na jedną tekturkę dwie fotografie przedstawiające tzw. stary kościół farny w Białymstoku. Zostały one wykonane przed 1900 r., na co wskazuje fakt, że widoczna na zdjęciach świątynia nie posiada „przybudówki” w formie neogotyckiej katedry projektu arch. Józefa Piusa Dziekońskiego, którą wybudowano w latach 1900-1905.
Oczywiście nie brakuje fotografii przedstawiających białostocki kościół parafialny w końcówce XIX w. Wystarczy przytoczyć przykład zdjęcia z początku lat 80. XIX w. nieznanego autorstwa, stanowiącego część cyklu najstarszych widoków miasta [1], czy fotografii wykonanej przez Józefa Sołowiejczyka do albumu Widoki miasta Białegostoku, ofiarowanego latem 1897 r. carowi Mikołajowi II w czasie jego wizyty w mieście [2]. Na należącym do Zbiorów Specjalnych dokumencie graficznym również znalazł się widok świątyni od strony Placu Bazarnego (jak wówczas nazywano Rynek Kościuszki), ale tym, co tak naprawdę zachęciło nas do zakupu, była druga fotografia. O ile nam wiadomo, jest to pierwsze i jedyne znane zdjęcie przedstawiające wnętrze kościoła przed jego przekształceniem w związku z budową neogotyckiej „przybudówki”!

Zdjęcia kościoła parafialnego w Białymstoku z końca XIX w.

wtorek, 14 stycznia 2020

Działalność upowszechniająca naukę w Bibliotece Uniwersyteckiej im. Jerzego Giedroycia - efekty realizacji zadań w latach 2018-2019

W latach 2018-2019 Biblioteka Uniwersytecka im. Jerzego Giedroycia dzięki dofinansowaniu Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach finansowania działalności upowszechniającej naukę zrealizowała trzy zadania: Upowszechnianie informacji o księgozbiorze Biblioteki Uniwersyteckiej im. Jerzego Giedroycia poprzez opracowanie książek do Katalogu Centralnego NUKAT (nr umowy 596/P-DUN/2018), Wzbogacenie Katalogu Centralnego Biblioteki Uniwersyteckiej im. Jerzego Giedroycia w Białymstoku i Centralnego Katalogu NUKAT o rekordy analityczne czasopism naukowych wydawanych na terenie województwa podlaskiego w latach 1944-2017 (nr umowy 596/P-DUN/2018) oraz Digitalizacja i udostępnienie online czasopisma "Rocznik Białostocki" (nr umowy 834/P-DUN/2019). Po dwóch latach pracy możemy pochwalić się efektami.




środa, 4 grudnia 2019

Obchody 100. rocznicy urodzin Ryszarda Kaczorowskiego

Co roku w rocznicę Urodzin Ryszarda Kaczorowskiego Ostatniego Prezydenta II RP na Uchodźstwie Biblioteka Uniwersytecka im. Jerzego Giedroycia w Białymstoku organizuje spotkanie poświęcone osobie Prezydenta, wielkiego Polaka, białostoczanina i miłośnika Uniwersytetu w Białymstoku. Zachęcamy do lektury krótkiego sprawozdania z obchodów 100. rocznicy urodzin Ryszarda Kaczorowskiego.


środa, 27 listopada 2019

Dni kultury japońskiej 12-15 listopada 2019 r.

W dniach 12-15 listopada 2019 r. odbyły się Dni kultury japońskiej, które stanowiły oficjalne wydarzenie towarzyszące obchodom 100. rocznicy nawiązania polsko-japońskich stosunków dyplomatycznych, a informacja o nim znalazła się w kalendarium na stronie Ambasady Japonii w Polsce. Bibliotekę Uniwersytecką im. Jerzego Giedroycia w organizacji – oprócz Ambasady Japonii – wsparło miasto Białystok, a także liczni partnerzy – Akari. Nauka języka japońskiego i tłumaczenia, Dentsu Aegis Network, Oddział w Białymstoku, FUTU Sushi, Neobistro Kwestia Czasu, Podlaskie Stowarzyszenie Japońskich sztuk Walki CHO BU KAN oraz Wydział Nauk o Edukacji Uniwersytetu w Białymstoku. Celem wydarzenia było przybliżenie jak najszerszemu gronu odbiorców różnych aspektów Japonii, w tym zagadnień związanych z kulturą, historią, gospodarką czy polityką.


piątek, 8 listopada 2019

Nowy Rynek w Łomży - najstarsza pocztówka w zbiorach Biblioteki Uniwersyteckiej

Jednym z tegorocznym nabytków Zbiorów Specjalnych Biblioteki Uniwersyteckiej w Białymstoku jest karta pocztowa z 1903 r. wydana przez księgarnię Mieczysława Rychtera. Czarno-biała fotografia przedstawia Nowy Rynek, czyli dzisiejszy Plac Tadeusza Kościuszki w Łomży. Od lewej widoczne istniejące do dziś ogrodzenie dawnego Gimnazjum Męskiego (dziś II LO), w centrum Kościół ewangelicki (obecnie nieistniejący) oraz po prawej nieistniejąca kamienica Lejby Karbowskiego, w czasie I wojny światowej przejęta przez okupanta na Soldatenheim. W dzisiejszym układzie przestrzennym miasta, fotografia przedstawia skrzyżowanie ul. Rządowej, Zjazdu i Placu Kościuszki.

Nowy Rynek w Łomży - najstarsza pocztówka w zbiorach Biblioteki Uniwersyteckiej.