W pierwszym kwartale 2020 r. Zbiory Specjalne Biblioteki Uniwersyteckiej wzbogaciły się o ciekawy dokument graficzny (sygn. Gr 1583 i Gr 1584) – naklejone na jedną tekturkę dwie fotografie przedstawiające tzw. stary kościół farny w Białymstoku. Zostały one wykonane przed 1900 r., na co wskazuje fakt, że widoczna na zdjęciach świątynia nie posiada „przybudówki” w formie neogotyckiej katedry projektu arch. Józefa Piusa Dziekońskiego, którą wybudowano w latach 1900-1905.
Oczywiście nie brakuje fotografii przedstawiających białostocki kościół parafialny w końcówce XIX w. Wystarczy przytoczyć przykład zdjęcia z początku lat 80. XIX w. nieznanego autorstwa, stanowiącego część cyklu najstarszych widoków miasta [1], czy fotografii wykonanej przez Józefa Sołowiejczyka do albumu Widoki miasta Białegostoku, ofiarowanego latem 1897 r. carowi Mikołajowi II w czasie jego wizyty w mieście [2]. Na należącym do Zbiorów Specjalnych dokumencie graficznym również znalazł się widok świątyni od strony Placu Bazarnego (jak wówczas nazywano Rynek Kościuszki), ale tym, co tak naprawdę zachęciło nas do zakupu, była druga fotografia. O ile nam wiadomo, jest to pierwsze i jedyne znane zdjęcie przedstawiające wnętrze kościoła przed jego przekształceniem w związku z budową neogotyckiej „przybudówki”!
 |
| Zdjęcia kościoła parafialnego w Białymstoku z końca XIX w. |
